Επισκέψεις σε γνωστά-άγνωστα χωριά του Δήμου Φιλιατών με μακραίωνη παρουσία, πραγματοποίησε κλιμάκιο της Περιφερειακής Παράταξης ΦΩΣ. Ξεκινώντας από τα βουνά και καταλήγοντας στην θάλασσα, επισκεφθήκαμε αυτή την άγνωστη στο ευρύ κοινό πτυχή της Θεσπρωτίας, εξερευνώντας τα προβλήματα αλλά και τις προοπτικές της, μέσα από συναντήσεις με ανθρώπους που πραγματικά μοχθούν για την ανά(σ)ταση αυτού του τόπου. Η αρχή έγινε από την Ιερά Μονή Γηρομερίου, ένα από τα σημαντικότερα και παλαιότερα μοναστήρια της Ηπείρου, καθώς η ίδρυσή του τοποθετείται στις αρχές του 14ου αιώνα, αλλά και ένα από τα ελάχιστα επανδρωμένα μοναστήρια της Ηπείρου σήμερα. Αφού ξεναγηθήκαμε στο Καθολικό της Μονής, ακολούθησε μια άκρως διαφωτιστική με τον συζήτηση με τον ηγούμενο της Μονής Γηρομερίου, αρχιμανδρίτη π. Μεθόδιο Ντελή, αναφορικά με την εξέλιξη της Μονής μέσα από το έργο των μοναχών, παρά την ελάχιστη βοήθεια από τους κρατικούς φορείς. Ο ηγούμενος ως άνθρωπος καλλιεργημένος, με άποψη, όραμα και αγάπη για την περιοχή, μοιράστηκε μαζί μας την αγωνία του για την ερημοποίησή της καθώς και τις σκέψεις του γύρω από τις δυνατότητες του θρησκευτικού τουρισμού. Επόμενοι σταθμοί τα χωριά Φοινίκι και Πλαίσιο, δύο χαρακτηρισμένοι παραδοσιακοί οικισμοί του Δήμου Φιλιατών, αρχιτεκτονικά κοσμήματα της περιοχής που μαρτυρούν το εύρωστο παρελθόν της. Στο Φοινίκι, τον καλύτερα διατηρημένο παραδοσιακό οικισμό της Θεσπρωτίας, φιλοξενηθήκαμε από τον διεθνώς αναγνωρισμένο γλύπτη Κωνσταντίνο Βαλαή (Αντιπρόεδρο του «Λαογραφικού Μουσείου Φοινικίου»), για τον οποίο η καταγωγή του αποτέλεσε έμπνευση για τα έργα του διαχρονικά. Τα οράματα για την τουριστική και πολιτιστική ανάπτυξη της Ηπείρου μονοπώλησαν τη συζήτηση και, φυσικά, δεν μπορούσαν παρά να αναφερθούν η κρατική αδιαφορία τόσο για τα πολιτιστικά μνημεία που καταρρέουν, όσο και για την ανάδειξη των παραδοσιακών οικισμών της Θεσπρωτίας. Στο Πλαίσιο, το άλλοτε κραταιό κεφαλοχώρι και γενέτειρα της κυρά Βασιλικής, όπου είναι εμφανής η εγκατάλειψη, ξεναγηθήκαμε στην «Ηπειρώτικη Ταπητουργία», μια οικογενειακή επιχείρηση – πρότυπο, μια ανάσα από τα Ελληνο-αλβανικά σύνορα. Βραβευμένοι από το 1982 σε διεθνή έκθεση χειροτεχνημάτων για την ποιότητα και την πρωτοτυπία των προϊόντων τους, η οικογένεια Νίνου λειτουργεί άρτια ένα σύγχρονο ταπητουργείο, με παραδοσιακή τοπική τεχνική τριών γενεών, εκμεταλλευόμενη το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα νεοφυούς επιχειρηματικότητας και την βοήθεια της σύγχρονης τεχνολογίας. Επιμένουν παρά τις όποιες δυσκολίες να παραμείνουν πιστοί στο όραμά τους, δεν παύουν όμως να αγωνιούν για την εγκατάλειψη και την ερήμωση της περιοχής, για τις ευκαιρίες που δεν δίνονται ώστε οι νέοι να μείνουν και να δημιουργήσουν στον τόπο τους, για την απαξίωση του χειροποίητου και της καλλιτεχνικής-πολιτιστικής βιοτεχνίας. Τελευταία στάση μας, η πανέμορφη γαλήνια Σαγιάδα. Συντροφιά μας ο Μιχάλης Πασιάκος, ο αεικίνητος Πρόεδρος του Κέντρου Ιστορικών Μελετών Θεσπρωτίας, ο οποίος με τις απέραντες γνώσεις, το πάθος για την έρευνα, την ατέρμονη αγάπη του για ότι μπορεί να ορίσει έναν «τόπο» (ιστορία, λαογραφία, αρχιτεκτονική, φύση, περιβάλλον), την εμπειρία και τους αγώνες του για τα περιβαλλοντικά εγκλήματα που συντελέστηκαν και συντελούνται, μας προσέφερε πολύτιμα εφόδια για τον αγώνα να βγει η Ήπειρος στο ΦΩΣ.